Kettingzaag kettingolie biologisch afbreekbaar: De invloed van temperatuur
Je zaagt lekker door, de motor loopt soepel en je ketting glijdt als een dolle over het hout. Maar heb je er eigenlijk wel eens bij stilgestaan dat die olie in je kettingsmering best wel wat te verduren heeft?
Zeker als het buiten vriest dat het kraakt, of juist als de zon volop schijnt.
Die fles biologisch afbreekbare kettingolie is niet zomaar een smeermiddel; het is een heel precies mengsel dat reageert op de temperatuur. En dat kan je zaagprestaties serieus beïnvloeden.
Wat is biologisch afbreekbare kettingolie precies?
Stel je voor: je bent klaar met zagen en er morst wat olie op de grond. Met gewone, minerale olie blijft dat vlekje er maanden liggen.
Biologisch afbreekbare olie, meestal gemaakt van plantaardige basisoliën zoals koolzaad of palm, wordt door bacteriën in de bodem afgebroken. Dat is niet alleen beter voor het milieu, maar vaak ook voor je eigen gezondheid omdat het minder giftige dampen afgeeft. Het is dus geen dik, zwart spul, maar vaak een heldere, amberkleurige vloeistof.
Het voelt ook anders: iets 'plakkeriger' op je vingers, wat goed is voor de hechting aan de ketting.
Maar dat unieke karakter betekent ook dat het anders op temperatuur reageert dan synthetische of minerale olie.
Waarom temperatuur zo'n grote rol speelt
Olie heeft een 'viscositeit', een diktegraad. Denk aan honing: in de winter is het bijna niet uit de pot te krijgen, in de zomer vloeit het zo.
Met kettingolie gebeurt hetzelfde. Bij kou wordt het dikker, bij warmte dunner. Dat is bij biologische olie extra uitgesproken omdat de moleculen gevoeliger zijn voor temperatuurschommelingen. Wil je een kettingzaag gebruiken bij vorst? Let dan goed op de vloeibaarheid van je olie.
Te koud? De olie wordt stroperig.
Je ketting wordt niet goed gesmeerd, loopt zwaarder en wordt te heet.
Je zaag verliest vermogen en de ketting slijt razendsnel. Te warm? De olie wordt te dun. Het 'vliegt' van de ketting af voordat het zijn werk kan doen. Je ziet dan een oliespoor achter je zaag en moet constant bijvullen. Het draait allemaal om die perfecte, dunne film die op de ketting blijft zitten.
Verschillende soorten en merken: waar let je op?
Niet elke biologische olie is hetzelfde. De meeste merken hebben een 'winter' en een 'zomer' versie, of een universele variant. Let bij slijtage door bevroren hout extra op de juiste viscositeit.
De sleutel zit in de toevoegingen die de viscositeit stabiel houden. Voor koude omstandigheden (onder de 5°C) zoek je naar olie met een laag 'vloeipunt'. Dat is de temperatuur waarbij het stolt, terwijl je voor kettingzaag smering in de zomer juist dikkere olie kiest om weglekken te voorkomen.
Goede winteroliën blijven vloeibaar tot -20°C. Voorbeelden zijn Stihl BioPlus Winter of Oregon Bio-Advance Cold Weather.
Voor zomer en algemeen gebruik zijn Husqvarna Bio Advanced of Motorex Bio Chain Oil populaire keuzes. Prijzen variëren, maar reken op zo'n €18 tot €30 per liter. Een universele, jaarrond olie is vaak het beste compromis voor de meeste gebruikers in ons klimaat.
Praktische tips voor elke temperatuur
Hoe ga je hier nu slim mee om? Ten eerste: bewaar je olie vorstvrij. Een fles in een onverwarmde schuur kan 's nachts bevriezen en dan is het mengsel verpest.
Controleer voor je begint met zagen altijd de smering. Zet de zaag even stationair en kijk of er een fijne oliewolk van de ketting komt. Geen wolk?
Dan is de olie te dik of is de smering verstopt. Bij extreme kou kun je de zaag even laten 'inlopen' op halve snelheid om de olie warmer en dunner te laten worden.
Je kettingolie is als de motorolie van je auto: het juiste type op het juiste moment zorgt voor soepel, zuinig en veilig werk.
Bij hitte is het slim om wat vaker een pauze te houden, zodat de olie niet oververhit raakt en zijn smerende werking verliest. Als laatste: meng nooit verschillende soorten olie door elkaar. De chemische samenstelling kan gaan klonteren en dan smeer je niks meer.
Kies één merk en type en houd je daar aan. Je zaag en het milieu zullen je dankbaar zijn.