Kettingzaag smeert niet: Het olietoevoer-kanaal reinigen
Je bent lekker aan het zagen, en dan merk je het: de ketting loopt droog. Geen oliespoor op het hout, de ketting wordt heet, en je zaagsnede wordt steeds ruwer. Herkenbaar?
Grote kans dat het olietoevoer-kanaal verstopt zit. Geen paniek, dit is een van de meest voorkomende en makkelijk zelf op te lossen problemen bij een kettingzaag.
Even flink blazen en prikken, en je kunt weer vooruit.
Waarom je kettingzaag niet smeert (en waarom dat een groot probleem is)
Een kettingzaag smeren werkt eigenlijk heel simpel. Er zit een klein olietankje op je machine.
Een pompje, aangedreven door de motor, duwt die olie door een smal kanaaltje naar de geleiderail. Daar komt het via een klein gaatje op de rail terecht en verspreidt het zich over de ketting en de rail zelf.
Als dat kanaaltje dichtslibt – met zaagsel, oud ingedroogd vet of vuil – dan stopt de olie met stromen. De gevolgen zijn serieus. Zonder smering loopt je ketting te heet, wat de tanden snel bot maakt. De geleiderail kan kromtrekken door de hitte, en de ketting kan zelfs breken.
Dat is niet alleen duur om te repareren, maar ook gevaarlijk. Dus als je merkt dat er geen oliespoor meer achterblijft, is het tijd om in te grijpen.
Het olietoevoer-kanaal reinigen: stap voor stap
Pak dit rustig en systematisch aan. Je hebt niet veel nodig: een dunne prikker (een paperclip of een speciaal gereedschap), perslucht of een compressor, en een schone doek.
- Zet de zaag uit en laat hem afkoelen. Veiligheid eerst. Haal de bougiekabel los zodat hij niet per ongeluk kan starten.
- Verwijder de geleiderail en de ketting. Dit geeft je directe toegang tot het olie-afgiftesysteem op de behuizing van de zaag.
- Zoek het olie-afgiftesysteem op. Dit is een klein, rond metalen of plastic buisje dat uit de behuizing steekt, precies op de plek waar de geleiderail zat. Dit is de uitgang van het kanaal.
- Prik voorzichtig met je dunne prikker in het gaatje. Je voelt vaak meteen of er een propje vuil zit. Wrik het los, maar beschadig de randen niet.
- Blazen, blazen, blazen. Gebruik perslucht om het kanaal van binnenuit schoon te blazen. Richt de luchtstroom vanuit de oliepompkant (vaak vanaf de zijkant van de behuizing) naar buiten. Je ziet het vuil eruit komen.
- Controleer de geleiderail. In de groef van de rail, aan de kant die naar de zaag wijst, zit ook een klein olie-inlaatgat. Maak dit ook schoon met de prikker en blazen.
- Zet alles weer in elkaar. Vul de olietank met verse kettingzaagolie, zet de rail en ketting er weer op, en span de ketting goed. Start de zaag en houd hem boven een stuk hout of karton. Na een paar seconden zou je een duidelijk oliespoor moeten zien.
Verschillen tussen merken en modellen
Niet elke kettingzaag is hetzelfde, en dat geldt ook voor het smeersysteem. De basis is overal gelijk, maar mocht je merken dat het oliepompje van je Stihl accu-kettingzaag verstopt is, dan kunnen de details per model verschillen.
Bij de meeste Husqvarna en Stihl zagen (zoals de populaire Stihl MS 180 of Husqvarna 135) is het systeem heel direct. Het oliekanaal loopt rechtstreeks van de pomp naar de rail. Deze zijn over het algemeen het makkelijkst schoon te maken, wat essentieel is als je merkt dat je ketting eraf loopt door slijtage.
Bij sommige professionele modellen, zoals de Stihl MS 261 of Husqvarna 550 XP, is de pomp soms instelbaar voor de juiste smering.
Dat is fijn, maar een verstopping zit dan nog steeds in hetzelfde kanaal. Elektrische kettingzagen, zoals die van Makita of Bosch, hebben vaak een iets ander systeem. De pomp wordt soms elektrisch aangedreven in plaats van mechanisch.
Het reinigingsprincipe blijft hetzelfde, maar het kan iets lastiger zijn om bij de pomp zelf te komen. Check altijd even de handleiding van jouw model.
Qua prijs maakt het niet uit: een basis instapmodel van McCulloch of Einhell voor rond de €150 heeft hetzelfde probleem als een professionele zaag van €800.
Het is puur een kwestie van onderhoud.
Praktische tips om dit probleem te voorkomen
Voorkomen is beter dan genezen, en bij een kettingzaag is dat zeker waar. Met een paar simpele gewoontes houd je het smeersysteem schoon.
- Gebruik altijd de juiste olie. Speciale kettingzaagolie is dikker en plakkeriger dan motorolie. Het blijft beter hangen en smeert beter. Goedkope olie of, erger, afgewerkte motorolie, kan het systeem dichtsmeren.
- Maak je zaag na gebruik schoon. Blaas met een compressor of een verfkwast het zaagsel weg bij de rail-bevestiging en de behuizing. Vooral bij harsachtig hout zoals dennen is dit cruciaal.
- Controleer regelmatig de olieafgifte. Voordat je begint te zagen, zet je de zaag even aan en houd je de punt van de rail dicht bij een stuk hout of karton. Je moet een duidelijk, fijn oliespoor zien. Zo niet? Dan weet je dat je moet ingrijpen.
- Ververs de olie in de tank. Laat geen oude olie maandenlang in de tank zitten. Het kan indikken en het systeem verstoppen. Gebruik de zaag regelmatig of giet de oude olie weg.
Een goed smeersysteem is de levensader van je kettingzaag. Het kost je tien minuten om het schoon te maken, maar het bespaart je uren aan frustratie en tientallen euro's aan nieuwe onderdelen. Houd het simpel: houd het schoon.